دستاوردهاي نظام پيشنهادهادرشركت ملي صنايع پتروشيمي 

ارائه دهندگان مقاله:

1- پروين ساريخاني           ليسانس شيمي

2- اميرحسين معيني        فوق ليسانس مهندسي شيمي

مقدمه:

با نگرشي جامع به نظام پيشنهادها، جلب مشاركت فردي و گروهي كاركنان در جهت رفع مشكلات شركت و بهبود مستمر در تمام ابعاد از اهداف والاي آن ميباشد. در اين راستا، مشاركت كاركنان در امور مربوط به خود و شركت، به صورت داوطلبانه، ارادي و آگاهانه صورت مي گيرد و در حقيقت نظام پيشنهادها درگير نمودن كاركنان در همه ابعاد اختياري چه در زمينه فكري و چه در مقام پذيرش مسئوليت در چهارچوب مديريت مشاركتي براي افزايش بهره وري مي باشد. شركت ملي صنايع پتروشيمي با تهيه و اجراي دستورالعمل مديريت مشاركتي (نظام پيشنهادها) با تكيه بر اهداف:

-         ارتقاء كارآئي كاركنان

-          افزايش رضايتمندي كاركنان

-          افزايش سودآوري

-          افزايش سطح مشاركت كاركنان

-          استمرار و افزايش راندمان توليد

-          افزايش كيفيت محصولات و كاهش ضايعات

-          بهينه سازي هزينه هاي توليد و افزايش سودآوري

اقدامي مؤثر در جهت افزايش ارزش افزوده بخش صنعت پتروشيمي برداشته است.

شركت ملي صنايع پتروشيمي در سال 1374 اقدام به تشكيل كميته بهره وري نمود و در تاريخ 30/7/74 اولين جلسه كميته بهره وري با هدف ارائه روشهاي كاربردي و تجارب موجود در صنعت از جمله ايجاد سيستم پيشنهادها، تشكيل گرديد. در ابتداي كار كمتر كسي فكر مي كرد كه اين سيستم تبديل به يك سيستم درون و فرا سازماني گسترده با بازدهي بسيار بالا گردد. ولي با گذشت زمان اين سيستم توانست جايگاه ذاتي خودش را در صنعت كه يكي از اساسي ترين و لازم ترين اركان ميباشد بدست آورد. در سال 1377 اولين دستورالعمل اجرائي مربوط به نظام مديريت مشاركتي مورد تصويب قرار گرفت و با پيروي از اين دستورالعمل روشي فراگير و مدون در تمام سطوح شركت ملي صنايع پتروشيمي پياده گرديد. در اين دستورالعمل اصول بنيادين ايجاد نظام مديريت مشاركتي بصورت ذيل گرديده است:

الف) فلسفه بنيادي نظام مشاركت

1-  هر كاري را كه انسان انجام ميدهد هرگز كاملترين و بهترين شكل خود را ندارد. بلكه هميشه اين امكان وجود دارد كه آن كار با كارائي و اثربخشي بيشتري انجام گيرد.

2-  هر عضو شركت قطعه اي از يك ماشين بزرگ نيست، بلكه انساني است با قدرت تفكر و پويائي كه از راه انديشه شناخت مي يابد. خود را متحول ساخته و باعث تحول و بالندگي شركت و جامعه مي گردد.

3-  مشاركت كاركنان از تمركز و انباشتگي كار جلوگيري مي كند و سازمان را از بسياري فعاليتهاي دست و پاگير و روزمره و در جهت انجام كارهاي اساسي تر آزاد مي سازد.

ب) اهداف نظام مشاركت (نظام پيشنهادها)

1-    فراهم نمودن زمينه هاي دستيابي به اهداف و سياستهاي تعيين شده شركت

2-    همسو كردن اهداف كاركنان با اهداف شركت

3-    بالا بردن كيفيت محصولات و خدمات

4-  افزايش بهره وري با ارتقاء كمي و كيفي فعاليتهاي شركت، بهبود عمليات، ايمني و حفاظت كار، كاهش ضايعات و هزينه ها و زمان انجام كار

5-    افزايش سهم بازار و قدرت رقابت شركت و جلب رضايت مشتري

6-  ايجاد شرايط كاري پويا و سازنده، تقويت حس مسئوليت و ايجاد انگيزه در كاركنان و بهبود روابط و ارتباطات سازماني

7-    پرورش انديشه، شكوفا سازي استعدادها و افزايش توانائي، كارآئي خلاقيت و قدرت ابتكار كاركنان

محورهاي پيشنهاد:

1-    بهبود شرايط كار و روابط انساني

2-    بهبود كيفيت محصولات و خدمات

3-    ابداعات و تغييرات بنيادي

4-    تسهيل در كار

5-    صرفه جوئي در هزينه ها و كاهش قيمت تمام شده

6-    افزايش حسن شهرت و سهم شركت در بازار 

شرايط پيشنهاد:

1-    پيشنهاد مي بايست فراتر از شرح وظايف سازماني باشد.

2-    پيشنهاد مي تواند بطور مستقيم و يا غير مستقيم در رابطه با كار شركت باشد.

3-    پيشنهاد مي تواند تكميل كننده پيشنهاد قبلي باشد.

معيارهاي ارزيابي پيشنهادها:

1-    صرفه اقتصادي (كاهش هزينه / افزايش سودآوري)

2-    كامل بودن پيشنهاد و قابليت اجرائي

3-    ارتباط با وظايف شغلي

4-    كار گروهي

5-    بهبود شرايط كار و روابط انساني

6-    رضايت مشتري با ديدگاه « مديريت كيفيت جامع »‌ (TQM)

7-    كيفيت / كميت كار

عملكرد نظام پيشنهادها در شركت ملي صنايع پتروشيمي:

تصويب دستورالعمل اجرائي نظام مديريت مشاركتي (نظام پيشنهادها) در تير ماه سال 1377 در شركت ملي صنايع پتروشيمي سبب گرديد كاركنان بتوانند به ساده ترين روش كه همان ارائه پيشنهادهاي سازنده ميباشد در مديريت مشاركتي سهيم شوند. بطور خلاصه عملكرد نظام پيشنهادها در شركتهاي صنايع پتروشيمي بشرح ذيل ارائه ميگردد.

الف) تعداد پيشنهادها:

در سال 1378 تعداد 3246 پيشنهاد از طريق كاركنان شركتهاي پتروشيمي دريافت شد و در سال 1379 اين رقم به 9289 رسيد كه نشان دهنده رشد 280 درصدي ميباشد. در سال 1381 اين رقم به 21286 پيشنهاد رسيد و در آخرين آمارگيري بدست آمده در شش ماهه اول سال 1382 تعداد 20562 پيشنهاد دريافت شده است. اين رقم نشان دهنده:

1-    افزايش انگيزه كاركنان جهت ارائه پيشنهاد

2-    اعتقاد به محسنات نظام مديريت مشاركتي

3-    نقش آموزش در علاقه مندي كاركنان نسبت به ارائه پيشنهاد مناسب

4-    حمايت مديريت از نظام مديريت مشاركتي

5-    مفيد بودن پيشنهادها

6-    استفاده از روش مناسب جهت تشويق پيشنهاددهندگان

ب) پيشنهاددهندگان:

            در سال 1378 تعداد افراد پيشنهاددهنده 3376 نفر پيشنهاد بوده است كه در سال 1379 اين رقم به تعداد 6844 نفر پيشنهاد رسيده است كه رشد يكصد درصدي را نشان ميدهد. اين تعداد پيشنهاددهنده در سال 1381 به تعداد 26689 نفر پيشنهاد رسيده است. در شش ماهه اول سال 1382 تعداد افراد پيشنهاددهنده به 26101 رسيده است.

            افزايش تعداد نفر پيشنهاددهنده در طي سالهاي 1378 الي 1382 نشان دهنده سوق پيشنهادهاي فردي به سمت پيشنهادهاي گروهي ميباشد. ارائه پيشنهادهاي گروهي در حقيقت اجراي نفس نظام مديريت مشاركتي خواهد بود. براي گسترش ارائه پيشنهادهاي گروهي لازم است از روشهاي آموزشي استفاده نمود. در شركت ملي صنايع پتروشيمي و شركتهاي توليدي وابسته در اين خصوص دوره هاي آموزشي لازم برگزار گرديده است تا اهميت ارائه پيشنهادهاي گروهي مطرح گردد.

ج) پيشنهادهاي تصويب شده:

يكي از ارزشمندترين بخش اجرائي نظام پيشنهادگيري تصويب يك پيشنهاد ميباشد. يك پيشنهاد پس از دريافت و ثبت شماره و تاريخ براي اولين بار در كميته پيشنهادها مطرح ميگردد. كميته پيشنهادها كه از مسئولين قسمتها تشكيل شده است پس از كارشناسي مقدماتي تعيين مي نمايد كه كارشناسي و يا ارزيابي پيشنهاد در چه اداره و يا گروهي صورت گيرد. سپس پيشنهاد توسط كارشناسان متخصص مورد بررسي كامل و دقيق قرار مي گيرد. نتيجه كار كارشناسي در كميته كارشناسي براي بار دوم مطرح مي گردد و در صورت تائيد به تصويب ميرسد. البته فرآيند تصويب ممكن است احتياج به چندين كارشناسي و يا تائيد داشته باشد تا كاملا با برنامه هاي سازمان منطبق باشد. به همين منظور روند تصويب يك پيشنهاد چه از نوع سرمايه اي يا چه از نظر مديريتي روندي كند و گلوگاه ميباشد در سال 1381 از تعداد 21286 پيشنهاد تعداد 2265 پيشنهاد به تصويب رسيده و تعداد 6372 پيشنهاد در حال بررسي توسط كارشناسان مربوطه ميباشد.

            در سال 1382 از تعداد 20671 پيشنهاد رسيده تعداد 1050 پيشنهاد به تصويب رسيده و تعداد 5230 پيشنهاد در دست بررسي ميباشد.

 

د) پيشنهادهاي اجرا شده:

            پيشنهادهاي تصويب شده پس از مراحل كارشناسي و تائيد جهت اجراء آماده ميگردد. پيشنهادها در اين مرحله به دو گروه تقسيم ميشوند. پيشنهادهاي ستادي و پيشنهادهاي فني. پيشنهادهاي ستادي تائيد شده بايد بصورت بخشنامه درآيد تا قابل اجرا باشد. صدوربخشنامه مراحل مخصوص به خود رادارد كه دراين مقاله به آنها اشاره نمي شود. جهت اجراي پيشنهادهاي فني نكات ذيل مورد توجه قرار مي گيرند:

1-    زمان اجرا،

2-    نحوه اجراء

3-    هزينه اجراء

4-    سازگاري با مجموعه

5-    پيش بيني طرحهاي آينده و همخواني پيشنهاد قابل اجراء با آنها

6-    بودجه اجراي پيشنهاد

هـ) صرفه اقتصادي پيشنهادهاي اجرا، شده:

نتايج حاصل از اجراي پيشنهادها تصويب شده به دو گروه تقسيم مي شوند:

1-     بهبود شرايط كاري و رفاهي

نتايج حاصل از اجراي اينگونه پيشنهادها معمولا داراي اثرات درازمدت مي باشد كه براي تعيين ميزان مفيد بودن اينگونه نتايج ميتوان از همه پرسي استفاده نمود

2-    ايجاد صرفه اقتصادي

نتايج حاصل از اجراي اين پيشنهادها در كوتاه مدت مشهود ميباشد و براي تعيين ميزان مفيد بودن اين نتايج ميتوان از اندازه گيريهاي معمول در صنعت استفاده نمود.

در شركت ملي صنايع پتروشيمي در سال 1378 با اجراي پيشنهادهاي تصويب شده مبلغ 70 ميليارد ريال صرفه اقتصادي عايد شركت ملي صنايع پتروشيمي گرديده است. اين رقم در سال 1381 به ميزان 120 ميليارد ريال رسيده است كه افزايش 70 درصدي را نشان ميدهد. در شش ماهه اول سال 1382 ميزان صرفه اقتصادي عايد شده 7/96 ميليارد ريال ميباشد. يك نكته اساسي درخصـوص ميزان صرفه اقتصـادي قابل ذكر مي باشد. ميزان صرفه اقتصادي عايد شده بابت اجراي يك طرح محدود به زمان اجراء و يا پايان يك سال نمي باشد و در طول گذشت زمان بصورت مستمر ايجاد صرفه خواهد نمود.

و) پاداش به پيشنهاددهندگان :

در نظام پيشنهادگيري، اهداء پاداش يكي از عوامل مهم افزايش انگيزه كاركنان در جهت تداوم روند پيشنـهادگيري مي باشد. در حقيـقت استـمرار نظـام مديـريت مشـاركتي به ميزان بسيار زيادي بستگي به اعتقاد مديريت و كاركنان بر اجراي نظام پيشنهادها ميباشد.شركت ملي صنايع پتروشيمي در سال 1378 به ميزان 410 ميليون ريال پاداش جهت ارائه پيشنهاد پرداخت نموده است كه با توجه به صرفه اقتصادي در نظر گرفته شده همان سال كه 70 ميليارد ريال ميباشد در حقيقت بازدهي 170 برابر داشته است و اين بسيار سوددهي چشمگيري ميباشد.

            در سال 1381 نيز پاداش پرداختي 725 ميليون ريال است كه با توجه به صرفه اقتصادي 120 ميليارد ريالي همان سال بازدهي 166 برابر داشته است. در مجموع  تا پايان سال 1381 مبلغ 2645 ميليون ريال پاداش پرداخت شده است كه با توجه به صرفه اقتصادي 8/589 ميليارد ريالي بازدهي 223 برابر را داشته است.

          درخصوص اهدا، پاداش به پيشنهاددهندگان نكات ذيل ميبايست موردتوجه قرارگيرد:

1-    به تمام پيشنهاددهنده ها مي بايست پاداش تعلق گيرد.

2-    ميزان پاداش پرداخت شده متناسب با نوع پاداش باشد.

3-    پاداش بايد سبب ايجاد انگيزه در پيشنهاددهنده و ديگر كاركنان نمايد.

4-  درخصوص پيشنهادهاي مهم و با صرفه اقتصادي بالا، به غير از پرداخت پاداش نقدي مي بايست از اهرمهاي تشويق پرسنلي استفاده نمود.

 

روشهاي ارتقاء و اطلاع رساني بهره وري:

1-  اعتماد به كار گروهي موجب رشد نظام پيشنهادها ميشود به همين مناسبت در شركت ملي صنايع پتروشيمي تاكنون يكصدوپنجاه وشش باركميته بهره وري كه متشكل از نمايندگان كليه شركتهاي پتروشيمي ميباشد تشكيل جلسه داده و شركت كنندگان تجربيـات عملي خودرادرزمينه افزايش مشاركت منتقل مينمايند.

2-  در شركت ملي صنايع پتروشيمي نتايج پيشنهادهاي اجرا شده پس از تائيد فني از شركتهاي مختلف پتروشيمي جمع آوري شده بصورت كتاب جامع مدون ميگردد تا بدينوسيله با تكثير آنها و در اختيار گذاشتن اين كتابها براي كليه مسئولان پتروشيمي موجب استفاده از پيشنهادهاي اجرا شده شود.

 


برچسب‌ها: نظام پيشنهادها, مشاركت, مقاله
+ نوشته شده توسط احمد تیموری در جمعه پانزدهم شهریور 1392 و ساعت 12:36 |